Legitymowanie, mandat, kontrola osobista, wejście do domu… Czy musimy się godzić, czy możemy odmówić? I jakie konsekwencje poniesiemy?

POLICJANTOWI WOLNO…
Wejście na posesję lub do mieszkania, gdy zachodzi podejrzenie zagrożenia życia lub zdrowia osób będących na terenie nieruchomości. Także w przypadku podejrzenia, że w środku jest osoba lub rzecz związana z przestępstwem. Tylko w tych dwóch przypadkach mamy obowiązek wpuscić służby do swojego domu.
Funkcjonariusze zawsze mogą nas wylegitymować. Odmowa podania dancyh osobowych policjantowi stanowi wykroczenie – sprawa tarfi do sądu.
Policja zatzryma kierowcę, rowerzystę i pieszego do kontroli i w razie złamania przepisów ukarze go zgodnie z Kodeksem wykroczeń.
Policjaci mają prawo sprawdzić zawartość odzieży i przeszukać bagaż. Warunkiem przeszukania jest uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. Policjant musi poinformować nas o odmowach. Mamy prawo żądać sporządzenia protokołu z kontroli, wolno nam nagrywać zajście.
WAŻNE! Na dworcu, lotnisku, stadionie i w środkach komunikacji policja zawsze ma prawo zajrzeć do naszego bagażu!

STRAŻNIK MA PRAWO…
Pouczyć nas lub ukarać mandatem za określone w ustawie wykroczenia (m.in. wyprowadzania psa bez smyczy, zakłócanie ciszy nocnej). Nie musimy przyjmować mandatu, ale wniosek o ukaranie nas trafi do sądu.
Strażnikom wolno nas wylegityować – w uzasdnionych przypadkach – a nawet zatrzymać osobę stwarzającą zagrożenie, by przekazać ją w ręce policji. Dopuszczalne jest dokonanie kontroli osobistej lub przeszukanie bagażu, ale tylko w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego.
Straż ma szerokie uprawnienia kontroli kierowców i rowerzystów, a od 2021 r. również użytkowników hulajnóg elektrycznych. Mandat od Straży Miejskiej można otrzymać m.in. za: brak oświetlenia, niewłaściwe parkowanie. Straż może założyć blokadę kół lub zlecić odholowanie pojazdu.
Straż miejska i gminna w godz. 6:00-22:00 ma prawo wstępu do lokalu bez nakazu w celu sprawdzenia, co jest spalane w piecu.

OCHRONIARZ MOŻE…
Wylegityować osobę, która przebywa na terenie chronionym – by ocenić, czy ma do tego praw. Podobnie w przypadku osób zakłócających porządek.
Ochroniarz może zatrzymać osoby, które stwarzają zagrożenie lub są podejrzane o przestępstwo (np. kradzież). Nie wolno mu nas przeszukać, nawet jeśli nad podejrzewa. Musi do tego wezwać policję.
Ochrona może użyć siły – wyłącznie, gdy osoba stwarza zagrożenie lub w samoobronie.

GDY FUNKCJONARIUSZ PRZEKROCZY UPRAWNIENIA
Policjant – skragi mogą być składane ustnie, do protokołu w każdej jednostce policji. Protokół zaweira datę przyjęcia skargi, imię, nazwisko i adres zgłaszającego oraz opis sprawy. Można złożyć skargę na piśmie – osobiście, wysłać pocztą lub na e-mail, podany np. na stronie jednostki. Nie złożymy skargi telefonicznie. Anonimy nie są rozpatrywane! Mamy też prawo złożenia zażalenia na przeprowadzone czynności przez funkcjonariusza publicznego do właściwego prokuratora.
Strażni miejski/gminny – skargę kierujemy do komendanta jednostki straży – pisemnie lub osobiście (ustnie do protokołu).
Ochroniarz – skargę można złożyć w prokuraturze lub na policję, a także do departamentu zezwoleń i koncecji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (gdy firma działa na podstawie koncesji).