• pi─ůtek, 24 pa┼║dziernik 2014 13:55
  •   1051

Spisz

Spisz
Spisz © ┬ę archiwum

Jest historycznym regionem na p├│┼énocy S┼éowacji, kt├│rego niewielki skrawek le┼╝y tak┼╝e na terytorium Polski. Co ciekawe, przez ponad 300 lat, a┼╝ do I rozbioru, Spisz by┼é we w┼éadaniu kr├│l├│w Polski. Turyst├│w przyci─ůga na Spisz charakterystyczna architektura, a tak┼╝e s─ůsiedztwo znanych miejscowo┼Ťci wypoczynkowych: Zakopanego, Krynicy i Kro┼Ťcienka.

Masz zdj─Öia lub film do tego artyku┼éu?   Wy┼Ťlij je do nas!

Typography
  • Small
Udost─Öpnij to

Zwiedzanie Spiszu mo┼╝na zacz─ů─ç w Pieninach, od po┼éo┼╝onego nad Dunajcem Czerwonego Klasztoru. Za┼éo┼╝y┼é go w XIV w. pustelniczy zakon kartuz├│w, ale rozs┼éawili nast─Öpni mieszka┼äcy ÔÇô kameduli. Mnisi dokonali pierwszego przek┼éadu Biblii na s┼éowacki oraz opracowali podr─Öcznik gramatyki j─Özyka s┼éowackiego. Za┼éo┼╝yli tak┼╝e aptek─Ö, kt├│ra znana by┼éa daleko za granicami Spiszu, g┼é├│wnie wtedy, gdy prowadzi┼é j─ů brat Cyprian. Zakonnik ten by┼é nie tylko wybitnym zielarzem, ale tak┼╝e ┼Ťmia┼éym wynalazc─ů, kt├│ry zaprojektowa┼é i przetestowa┼é prototyp skrzyde┼é. ┼╗yciorys ÔÇ×lataj─ůcego mnichaÔÇŁ sta┼é si─Ö inspiracj─ů ludowych opowie┼Ťci iÔÇŽ kamieniem milowym w budowie paralotni.

Z Czerwonego Klasztoru warto wybra─ç si─Ö do Starej Lubowni chlubi─ůcej si─Ö przepi─Öknym zamkiem. W ÔÇ×czasach polskichÔÇŁ warowania by┼éa rezydencja polskich starost├│w, a podczas najazdu szwedzkiego w XVII w. na zamku ukryto polskie klejnoty koronacyjne.

Na po┼éudnie od Starej Lubowni le┼╝y Spiskie Podgrodzie. Ju┼╝ z daleka dostrzec mo┼╝na na tle zielonego wzg├│rza ruiny zamku. Zdj─Öcie tej wyj─ůtkowej ÔÇ×fotogenicznejÔÇŁ twierdzy figuruj─ů w prawie ka┼╝dym s┼éowackim folderze turystycznym. Wi─Ökszo┼Ť─ç pot─Ö┼╝nych, odrestaurowanych ruin wznosz─ůcych si─Ö na ska┼éach pochodzi z XII-XV wieku, kiedy warownia by┼éa siedzib─ů w┼éadc├│w Spiszu. Ca┼éy zesp├│┼é zamkowy ÔÇô najwi─Ökszy na S┼éowacji ÔÇô wraz z okolicznymi zabytkami jest wpisany na list─Ö ┼Ťwiatowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Doga z zamku na zach├│d prowadzi do Lewoczy, okre┼Ťlanej dawniej mianem najja┼Ťniejszego klejnotu w spiskiej koronie. Dzi─Öki swoim zabytkom w stylu gotyckim i renesansowym nale┼╝y do jednych z najwa┼╝niejszych miast na S┼éowacji. Lewocza wita ogromnymi murami miejskimi z oryginalnymi, niemal idealnie zachowanymi bramami i basztami. Ka┼╝da ulica prowadzi do kwadratowego rynku ÔÇô rozleg┼éego Placu Mistrza Paw┼éa. G┼é├│wne miejsce zajmuje katolicki ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Jakuba, skrywaj─ůcy prawdziwy skarb sztuki sakralnej: niepowtarzalny p├│┼║nogotycki o┼étarz g┼é├│wny. Wykonany z drewna lipowego przez Mistrza Paw┼éa z Lewoczy (ucznia Wita Stwosza) ma 18,6 m wysoko┼Ťci i jest najwy┼╝szym takim o┼étarzem na ┼Ťwiecie. Obok ko┼Ťcio┼éa wznosi si─Ö renesansowy ratusz z arkadami i Muzeum Spiskim, zaliczany do najcenniejszych na S┼éowacji. W s─ůsiedztwie stoi kuta z ┼╝elaza ha┼äby, ustawiona to oko┼éo 1600, by s┼éu┼╝y─ç jako pr─Ögierz dla wyst─Öpnych kobiet. Ostatnia z trzech budowli na rynku to neoklasycystyczny ko┼Ťci├│┼é lutera┼äski o przysadzistej sylwetce, wzniesiony na miejscu dawnej ┼Ťwi─ůtyni drewnianej.

Je┼Ťli nadal nam ma┼éo zabytk├│w, dobrze jest zaw─Ödrowa─ç do Kie┼╝marku, kt├│rego nazwa pochodzi od targu, na kt├│rym sprzedawano ser. Miejscowo┼Ť─ç ┼é─ůczy sobie cechy niemieckiego miasteczka i sennej s┼éowackiej wioski. Kie┼╝mark urzeka ryneczkiem z pi─Öknym ratuszem oraz protestanckim ko┼Ťcio┼éem z barokowym wn─Ötrzem, zbudowanym z drewna cisowego i modrzewiowego bez u┼╝ycia gwo┼║dzi. Hradna ulica wyprowadza wprost do Kie┼╝marskiego Zamku. W wie┼╝y tego zamku uwi─Öziono ksi─Ö┼╝niczk─Ö Beat─Ö ┼üask─ů, kt├│ra w 1565 roku wybra┼éa si─Ö w towarzystwie kilku mieszczan na wycieczk─Ö w Tatry. Dzi┼Ť uwa┼╝a si─Ö j─ů za pierwsz─ů tatrza┼äsk─ů turystk─Ö, ale kiedy┼Ť by┼éo to niedopuszczalne sprzeciwienie si─Ö m─Ö┼╝owskiej w┼éadzy, zas┼éuguj─ůcej na srogie wi─Özienie.

Publikacja:
Sebastian Kalak
Podoba Ci si─Ö?
Rate this item
(0 votes)
stop-hejt
Dzielenie si─Ö opini─ů jest cenne, ale mo┼╝e rani─ç innych!
Komentujesz? Nie ra┼ä i nie obra┼╝aj innych! "Nie" dla komentarzy zawieraj─ůcych - przemoc, pomawianie, gro┼║by, propagowanie nienawi┼Ťci, fa┼észywe informacje, spam. Widzisz tak─ů wypowied┼║? Zg┼éo┼Ť j─ů, korzystaj─ůc z opcji zg┼éo┼Ť nadu┼╝ycie.